Je STL-bestand voorbereiden voor 3D-printen

Welk bestand heb je nodig voor een 3D-print?

Voor een 3D-print heb je een 3D-model nodig in STL-, 3MF- of STEP-formaat. Een foto, een pdf of een 2D-tekening volstaat niet om te printen, wel om een model van te laten tekenen. Yannic Fréson 3D aanvaardt de drie formaten, voor onderdelen tot 256 × 256 × 256 mm.

Een 3D-printer leest geen ontwerpbestand. Een programma, de slicer, snijdt je model eerst in laagjes van 0,2 mm en berekent de weg van de printkop. Dat hoef je niet zelf te doen. Jij levert de vorm aan. De printrichting, de vulling en het steunmateriaal worden bij het voorbereiden gekozen. Heb je geen bestand, dan kan het model getekend worden vanaf een schets of een kapot stuk. Dat kost € 60 per uur, afgerekend per kwartier.

STL, 3MF of STEP: wat is het verschil?

STL beschrijft alleen het oppervlak van je model als een net van driehoeken, zonder eenheden en zonder kleur. 3MF is de modernere opvolger en bewaart ook eenheden, kleuren en materialen. STEP is een echt CAD-formaat met exacte vlakken en rondingen, en is daarom het enige van de drie dat achteraf vlot aan te passen is.

Het 3MF Consortium omschrijft 3MF als een open standaard op basis van XML: de kernspecificatie regelt onder meer de eenheden, een uitbreiding de kleuren en materialen. Voor technische onderdelen is STEP het handigst. Past een asgat net niet, dan is dat in STEP twee minuten werk. In een STL is het een puzzel van tienduizend driehoeken.

Zo exporteer je een STL uit Fusion, Tinkercad, SolidWorks en Blender

In elk van de vier programma's vind je de export in het bestandsmenu of via een rechtermuisklik op het onderdeel. Kies millimeter als eenheid, een fijne resolutie en binair STL. De namen van de menu's veranderen af en toe met een nieuwe versie, de volgorde blijft dezelfde.

• Fusion (Autodesk). Rechtermuisklik op het onderdeel of de component in de browser, kies de optie om als mesh op te slaan, en selecteer STL of 3MF met verfijning op hoog. Via de gewone exportfunctie bewaar je ook een STEP.
• Tinkercad. Selecteer je vorm, klik rechtsboven op exporteren en kies STL. Tinkercad werkt standaard in millimeter. Selecteer je niets, dan exporteert het alles op het werkvlak als één bestand.
• SolidWorks. Kies opslaan als, selecteer STL en open de opties: eenheid op millimeter, resolutie op fijn. Voor een samenstel kies je of alle onderdelen in één bestand of in aparte bestanden terechtkomen. STEP bewaar je via hetzelfde venster.
• Blender. Kies bij exporteren voor STL en vink aan dat alleen de selectie mee moet. Blender rekent intern zonder vaste eenheid: controleer de schaal, want één Blender-eenheid wordt bij de meeste slicers één millimeter.

Controleer de schaal: millimeter of inch?

Een STL-bestand bevat alleen getallen, geen eenheden. Is het model in inch getekend en leest de slicer het als millimeter, dan komt het 25,4 keer te klein aan. Omgekeerd wordt het 25,4 keer te groot. Een derde bekende fout is een factor 1.000, wanneer een programma in meter rekende.

De oplossing is eenvoudig: vermeld bij je aanvraag één maat die je kent, bijvoorbeeld "de lange zijde is 120 mm". Dan is meteen duidelijk of de schaal klopt. Een smartphonehouder van 3,5 mm breed is meestal een vergissing. Een van 2,2 meter ook, al zou het een mooi gesprek opleveren. 3MF en STEP hebben dit probleem niet, omdat de eenheid in het bestand staat.

Goed om weten. Open je geëxporteerde bestand nog eens in een gratis slicer of viewer voor je het doorstuurt. Je ziet dan meteen de afmetingen in millimeter en of alle onderdelen er zijn. Wat je daar ziet, is wat de printer krijgt.

Is je model waterdicht (manifold)?

Een printbaar model is manifold of waterdicht: het oppervlak sluit volledig, zonder gaten, zonder losse vlakken en zonder wanden met dikte nul. De slicer moet voor elk punt kunnen zeggen of het binnen of buiten het onderdeel ligt. Bij een open model weet hij dat niet, en dan ontbreken er lagen.

Modellen uit CAD-programma's zoals Fusion of SolidWorks zijn bijna altijd in orde, omdat die met volumes werken. Problemen komen vooral voor bij modellen uit Blender, bij 3D-scans en bij bestanden die uit games of visualisaties komen. Zo controleer je het gratis:

1. Open het bestand in een slicer zoals Bambu Studio of PrusaSlicer. Die meldt open randen en fouten in het model en biedt een automatische reparatie aan.
2. In Blender toont de uitbreiding 3D Print Toolbox de randen die niet gesloten zijn.
3. Bekijk de voorvertoning laag per laag. Ontbrekende stukken of vreemde vullingen wijzen op een fout in het model.

Kleine fouten herstelt de slicer meestal automatisch. Bij grote fouten krijg je bericht voor er iets geprint wordt.

Meerdere kleuren: hoe lever je dat aan?

Voor een meerkleurige print lever je ofwel één 3MF-bestand aan waarin de kleuren al zijn toegewezen, ofwel een apart bestand per kleur dat op dezelfde plaats ten opzichte van de oorsprong staat. Yannic Fréson 3D print tot vier kleuren per object. Een gewone STL kan geen kleur bevatten.

Drie manieren om kleuren aan te leveren:

• 3MF met kleuren. Kleur je het model in Bambu Studio of een andere slicer in en bewaar je het als 3MF, dan komt het precies zo aan.
• Eén onderdeel per kleur. Teken elke kleur als een apart volume en exporteer ze samen als STEP, of als aparte STL's met dezelfde oorsprong. De delen mogen elkaar raken, niet overlappen.
• Een beschrijving. Voor een eenvoudig geval volstaat een zin: "de letters in rood, de plaat in antraciet". Wisselt de kleur gewoon op een bepaalde hoogte, dan is er zelfs geen apart bestand nodig.

De kleuren op voorraad staan bij de materialen, de tarieven voor extra kleuren bij de prijzen.

Checklist voor je je bestand doorstuurt

Een bestand is klaar om door te sturen als het in millimeter staat, gesloten is, één onderdeel per bestand bevat en je er één controlemaat bij vermeldt. Wie daarnaast het materiaal, de kleur en het aantal stuks opgeeft, krijgt een offerte zonder heen-en-weergemail.

• Formaat: STL, 3MF of STEP.
• Eenheid: millimeter, met één controlemaat in je bericht.
• Model: gesloten, zonder losse vlakken.
• Afmetingen: maximaal 256 × 256 × 256 mm per stuk. Groter kan in delen.
• Wanden: minstens 0,8 mm dik, liever 1,2 mm of meer. Zie de ontwerpregels voor FDM.
• Passingen: speling voorzien waar twee delen in elkaar moeten. Zie de gids over toleranties bij 3D-printen.
• Vermeld: materiaal, kleur, aantal, en waarvoor het stuk dient.

Zelf laten printen?

Is je bestand klaar, of bijna, stuur het dan door. Het wordt nagekeken voor er iets geprint wordt. Alles over de werkwijze staat op de pagina je STL-, 3MF- of STEP-bestand laten printen. Of vraag meteen je offerte aan en laad je bestand daar op.